Kim jestem?

Jestem doktorem habilitowanym w zakresie filozofii, zatrudnionym na stanowisku profesora Instytutu Filozofii i Socjologii PAN. Kieruję Zakładem Logiki i Kognitywistyki.

W 2020 zakończyłem realizację grantu zespołowego Kognitywistyka w poszukiwaniu jedności (finansowanego z NCN z programu SONATA BIS w latach 2015-2020).

Moją rozprawą habilitacyjną była książka wydana w wydawnictwie MIT Press Explaining the Computational Mind (2013). Za rozprawę otrzymałem nagrodę w dziedzinie filozofii im. Tadeusza Kotarbińskiego przyznawaną co trzy lata przez Wydział I PAN, a także nagrodę Narodowego Centrum Nauki w zakresie nauk humanistycznych, społecznych i o sztuce w roku 2014. W roku 2016 International Association for Computers and Philosophy przyznało mi nagrodę im. Herberta A. Simona za wkład w prace nad podstawami neuronauki obliczeniowej.

Jestem redaktorem czasopism „European Journal for the Philosophy of Science” (IF=1,295) i „Paladyn. Journal of Robotics, Intelligent Agents, and Artificial Intelligence”. Należę do rad naukowych czasopism „Avant”, „Kognitywistyka i Media w Edukacji”, „Zagadnienia Filozoficzne w Nauce” oraz „Philosophical Alternatives”. Redaguję również serwis Filozofia.pl.

W 2016 roku zostałem ekspertem ds. filozofii i ich rozpowszechniania Komitetu Nauk Filozoficznych Polskiej Akademii Nauk. W kadencji 2020-2023 byłem zastępcą Przewodniczącej KNF.

W stycznia 2009 do stycznia 2016 byłem członkiem zarządu Polskiego Towarzystwa Logiki i Filozofii Nauki i pełniłem obowiązki sekretarza tego towarzystwa. W styczniu 2016 zostałem członkiem Komisji Rewizyjnej. Od 2022 roku jestem członkiem Zarządu.

Od 2005 do 2011 roku pełniłem obowiązki członka zarządu Ośrodka Badań Filozoficznych.

Pełna i najbardziej aktualna wersja mojego CV znajduje się na serwerze systemu Zotero (polecam ten program do zarządzania literaturą naukową!).

Image

Od powstania pierwszej wersji tej strony, czyli od roku 1998, zajmuję się różnymi aspektami lingwistyki komputerowej, zwłaszcza leksykografią – tworzę metodami komputerowymi słowniki – oraz komputerowym wspomaganiem prac korektorskich. Pierwszy był słownik informatyczny, który następnie znajdował się na stronie IDG.PL. Lepsza, aktualniejsza wersja ukazała się w wydawnictwie C. H. Beck, także z częścią polsko-angielską, opracowaną całkowicie oryginalnie. Pracuję też m.in. nad polskim słownikiem morfosyntaktycznym w projekcie Morfologik, a także nad narzędziem korektorskim LanguageTool. Tworzę też słownik synonimów. Widoczna niżej ikonka przedstawia moje zaangażowanie programistyczne w te projekty (wystarczy ją kliknąć). Od lutego 2011 do lutego 2012 byłem członkiem projektu CESAR w Zespole Inżynierii Lingwistycznej IPI PAN.

ohloh profile for Marcin Miłkowski
Explaining the Computational Mind

W 2013 roku wydałem książkę Explaining the Computational Mind (MIT Press). Książka ta przedstawia moją koncepcję wyjaśniania obliczeniowego w kognitywistyce. W treści można się zorientować, patrząc na mój wykład monograficzny.

Argumentuję na rzecz tezy, że umysł można wyjaśnić obliczeniowo, ponieważ przetwarza informacje, czyli oblicza, czy to wtedy, gdy wykonuje operacje arytmetyczne, czy gdy przetwarza język naturalny czy też gdy na przykład analizuje sygnały dźwiękowe, które pozwalają przeżywać muzykę. Wszystkie te zdolności są pochodną złożonego przetwarzania informacji przez umysł. Analizując badania w kognitywistyce, opracowałem koncepcję wyjaśniania obliczeniowego, stosowanego do wyjaśniania wspomnianych zdolności.

W książce analizuję zarzuty, jakie wobec wyjaśniania obliczeniowego stawiali John Searle i Hilary Putnam, i wykazuję, że nie są one zasadne w odniesieniu do modelu mechanistycznego, który sam proponuje. Komputacjonizm nie odejdzie w przeszłość, lecz jego istota była do tej pory błędnie rozpoznawana. W szczególności nie opiera się on na kartezjańskim rozdźwięku między oprogramowaniem a sprzętem czy umysłem a mózgiem. Obliczeniowa metoda opisu przetwarzania informacji jest zwykle abstrakcyjna – lecz poznanie jest możliwe tylko wówczas, gdy obliczenia są urzeczywistnione fizycznie, a urzeczywistnienia fizycznego nie należy mylić z samym opisem.

Czysto obliczeniowe wyjaśnienie procesu fizycznego nigdy nie jest pełne. Komputacjonizm okazuje się podejściem o dużej mocy wyjaśniania tylko przy założeniu, że jednocześnie przyjmiemy w kognitywistyce pluralizm eksplanacyjny. Ograniczeniem wyjaśniania obliczeniowego jest to, że zarówno najniższy poziom jego mechanizmu, jak i pewne cechy jego środowiska leżą poza jego zasięgiem wyjaśnienia. Dlatego też wykorzystywanie jednego modelu obliczeniowego do wyjaśnienia wszystkich możliwych systemów poznawczych byłoby co najmniej pochopne. Niektóre spośród nich dają się wyjaśnić w kategoriach prostszych modeli obliczeniowych, jednak często wymagane są wyjaśnienia międzypoziomowe. Pluralizm eksplanacyjny, za którym się opowiadam, wskazuje, że komputacjonizm nie jest jedynym sposobem wyjaśnienia systemów poznawczych, a zarazem, że w naukach kognitywnych wykorzystywać można różne modele wyjaśniania, co dotyczy zwłaszcza opisu organizacji najniższego poziomu wyjaśnianego mechanizmu. Jest to w zgodnie z mechanicyzmem w filozofii nauki.

Szkicuję tu mechanicystyczną teorię implementacji obliczeń na tle istniejących koncepcji, opisując cztery diametralnie różne, obliczeniowe modele poznania. Pierwszy model, opracowany przez Allena Newella i Herberta Simona, dotyczy rozwiązywania problemów w ramach zagadek matematycznych zwanych „kryptoarytmetyką”. Drugi – to koneksjonistyczny model nabywania czasu przeszłego czasowników angielskich, opracowany przez Davida Rumelharta i James McClelland w latach 80. Następnie opisany zostaje biologicznie wiarygodny model nawigacji przestrzennej u szczura, zbudowany w roku 2005 przez Johna Conklina i Chrisa Eliasmitha. Model ten to jedno najnowszych osiągnięć współczesnej neurologii obliczeniowej. Ostatnie studium przypadku dotyczy robotycznego modelu fonotaksji u świerszczy, opracowanego przez Barbarę Webb, który uwidacznia zastosowanie technik robotocznych w wyjaśnieniach w neuroetologii.

Niezbędnym elementem książki był przegląd innych filozoficznych koncepcji implementacji i wyjaśniania obliczeniowego. Bronię na ich tle pojęcia reprezentacji zgodnego ze swoim mechanistycznym ujęciem oraz ze wspomnianymi czterema przypadkami. Zamiast argumentować, że nie ma obliczania bez reprezentowania, odwracam to hasło i pokazuję, że nie ma reprezentacji bez obliczania – lecz jednocześnie podkreślam, że reprezentacja nie sprowadza się do kwestii czysto obliczeniowych. Moja argumentacja broni wyjaśniania obliczeniowego w nowatorski sposób, opierając się na mechanicystycznej teorii nauki i interwencjonistycznej koncepcji przyczynowości. Celem projektu jest dostarczenie kognitywistom aktualnych ram pojęciowych i metodologicznych dla wyjaśniania obliczeniowego. Praca ta była finansowana z grantu MNiSW N N101 138039 (umowa 1380/B/H03/2010/39).

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *