Serdecznie zapraszamy na posiedzenie seminarium "Filozofia kognitywistyki", które odbędzie się w piątek 10 grudnia 2010 o godzinie 13:30 w sali 154 w Pałacu Staszica (uwaga: zmiana godziny na 13:30). Dawid Lubiszewski (UMK) przedstawi referat pt. Emergencja, złożoność i samoorganizacja w automatach komórkowych i systemach wieloagentowych. Seminarium otwarte jest dla wszystkich zainteresowanych. Streszczenie wystąpienia w dalszej części.

Dawid Lubiszewski

Emergencja, złożoność i samoorganizacja w automatach komórkowych i systemach wieloagentowych.

Zarówno naukowcy, jak i filozofowie, posługują się pojęciem emergencji. Termin ten stał się w ostatnim czasie bardzo popularny zarówno w nauce, np. o złożoności czy kognitywistyce, jak i filozofii, a w szczególności w filozofii przyrody i filozofii umysłu. Pojęcie to zostało wprowadzone przez brytyjskich filozofów w XIX wieku, rozpoczynając tym samym dyskusje na temat natury emergentnych zjawisk. Dysputy te toczą się w dalszym ciągu, gdyż mimo napisania wielu prac
na temat emergencji, nadal nie wypracowano jej jednej spójnej definicji. To natomiast doprowadziło do powstania w ostatnim czasie wielu prac porządkujących znaczenia tego pojęcia. Do najbardziej znanych należą współczesne prace Jaegwona Kima, Davida Chalmersa czy Marka Bedaua oraz wielu innych. W rodzimej literaturze znajdujemy głównie prace Witolda Strawińskiego czy Roberta Poczobuta. Mimo braku ostatecznej definicji emergencji, badacze tego zjawiska posługują się różnymi ogólnymi definicjami. Zaletą ogólnych definicji jest to, że umożliwiają one zrozumienie, czym emergentne zjawisko jest. Natomiast wadą tych definicji jest zazwyczaj brak precyzyjnych określeń składowych definicji. Zatem pisząc bardzo ogólnie, z emergencją mamy do czynienia, gdy w wyniku interakcji elementów na poziomie mikro (lokalnym) pojawia się coś nowego na poziomie makro (globalnym). Tak
ogólna definicja wymaga jednak wielu doprecyzowań. Przede wszystkim należałoby odpowiedzieć na pytanie: Czym jest poziom makro, mikro i jaka jest relacja między nimi? Jednakże bardziej szczegółowe definicje emergencji pociągają za sobą niebezpieczeństwo wykluczenia ze zbioru zjawisk emergentnych tych, które do nich należą. Jednocześnie posługiwanie się zbyt ogólną definicją skutkuje zakwalifikowaniem do jednego zbioru zarówno ludzkiej świadomości, jak i zegara. Oba przykłady (świadomość i zegar) są jednak bardzo różne od siebie i sklasyfikowanie ich do tego samego zbioru powoduje wiele
nieporozumień.

Celem wystąpienia jest analiza różnych definicji emergencji pojawiających się w nauce i filozofii, ze szczególnym uwzględnieniem tych, które odnoszą się do automatów komórkowych i systemów wieloagentowych, oraz definicji odwołujących się do pojęcia samoorganizacji.